Nasi partnerzy

  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • Autokompleks
  • Instal-mont
  • image
  • image

Fotoreportaże

  • Gimnazjaliści piszą testy - fot. J.Dębiec
  • Dzień o bezpieczeństwie - konkursy, symulacje, testy, pokazy, wykład dla młodzieży - ZSP Czchów - fot. J.Dębiec
  • Pełen emocji spektakl Św. Franciszek w wykonaniu czchowskiego teatru amatorskiego - fot. red. J.Dębiec
  • Gminny Konkurs Recytatorski poezji Juliana Tuwima - fot. J.Dębiec
  • Święto Wiosny w SOSW w Złotej - spotkanie autorskie z B.Kołodziej i kolorowy, skarpetkowy Światowy Dzień Zespołu Downa - fot. J.Dębiec
  • Archiwum

Tymowa

Administrator.

ROZMOWA Z SOŁTYSEM WSI TYMOWA

ZBIGNIEWEM CHOJECKIM - historyczny, przeprowadzony dla potrzeb artykułu w roku 2004.

 

Proszę powiedzieć parę słów o sobie.

Od młodych lat miałem kontakt z rolnictwem, gdyż posiadaliśmy swoje gospodarstwo rolne. Gdy ukończyłem 18 lat zostało przepisane na mnie. Pracowałem w gospodarstwie równocześnie pomagając mamie w wychowywaniu rodzeństwa. Zawsze interesowały mnie sprawy rolnictwa, cieszyła mnie przyroda, wieś i praca na wsi. A jeśli chodzi o pracę społeczną… od najmłodszych lat brałem udział w zebraniach wiejskich, potem byłem członkiem Rady Sołeckiej, a sołtysem jestem od 17 grudnia 1999 roku.

Jakie ważne problemy nurtują mieszkańców Tymowej?

W ostatnich czasach często poruszany jest problem wodociągowania wsi. Jest tylko wodociąg dociągnięty do środka wsi i pochodzi właśnie główne zasilanie, natomiast nie ma sieci wodociągowej i – szczególnie latem – ludzie muszą dowozić wodę. Bardzo ważnym kolejnym problemem jest zapewnienie bezpieczeństwa we wsi, chodzi mi tutaj o kontynuowanie budowy chodnika oraz poprawienie stanu nawierzchni dróg gminnych i powiatowych. Są one częściowo naprawiane, ale potrzeby są dużo większe.

Był też problem z gimnazjum, na pewno wielkim błędem byłoby, gdyby przy takiej ilości dzieci trzeba było by je dowozić do Czchowa. Dlatego cieszę się, że powstał Zespół Szkół i ta sprawa tak została rozwiązana.

Następną sprawą, która została w ostatnim czasie częściowo rozwiązana była modernizacja przedszkola, z którego większość dzieci może korzystać, ale rodzice zgłaszają potrzebę utworzenia przedszkola 9-godzinnego.

Jak układa się współpraca z radnymi reprezentującymi Tymową w Radzie Miejskiej?

Na pewno się dogadujemy i widoczne są skutki współpracy, wspólnych działań na rzecz społeczności Tymowej. Można powiedzieć – po kroczku, ale do przodu.

Czy mieszkańcy Tymowej obawiają się zmian, weszliśmy do Unii Europejskiej…?

Wszyscy mamy wielkie obawy o los rolników, szczególnie, że Tymowa jest dużą wioską i typowo rolniczą, dużo mieszkańców utrzymuje się tu z rolnictwa, tym samym powstaje problem ze zbywaniem produktu rolniczego. Dlatego kieruje się rolników do Urzędu Miejskiego, gdzie pracownicy wydziału rolnictwa pomagają wypełniać wnioski o dotację, radzą.

Jak Pan ocenia społeczność Tymowej?

Jedno jest zadowalające w Tymowej, mianowicie że Tymowa tętni życiem pomimo problemów, które nas dotykają młodzi ludzie zostają we wsi, nie uciekają, a budują się, bardziej chcą się tu teraz osiedlać, rozwijać.

Społeczność Tymowej jest bardzo aktywna, włącza się w wiele inwestycji na terenie wsi (choćby budowa przedszkola). Dobrze się z nimi współpracuje.

 

 

 

 

ARCHEOLOGIA MIEJSCOWOŚCI

DENAR CESARZA RZYMSKIEGO ZNALEZIONY W TYMOWEJ

 

Archeologiczne dzieje miejscowości Tymowa zaczęły się w 1942 roku, kiedy to Błażej Pyszno w czasie orki znalazł srebrną monetę. Moneta ta okazała się być denarem cesarza rzymskiego Trajana, który panował w latach 98-117.

Na awersie monety widniało popiersie cesarza widziane z lewej strony, ozdobione wieńcem laurowym, wokół napis IMP CAERS NARVA TRAIAN AUG GERM. Na rewersie postać bogini Pax (Pokój) trzymającej w prawej ręce gałązkę, a w lewej róg obfitości. Znalezisko było sensacyjne, w owym czasie jeszcze nie sądzono, że w strefie górskiej istniało pradziejowe osadnictwo. Do dziś jest to jedna z nielicznych tak dokładnie datowanych monet rzymskich (czas emisji denara to lata 98-99 n.e.) znalezionych na Pogórzu.

Podobny denar cesarza Trajana został kilka lat temu znaleziony w trakcie wykopalisk nad Rabą, gdzie w początkach naszej ery istniało wielkie centrum produkcji naczyń toczonych na kole garncarskim.

Podobnie jak w przypadku innych miejscowości gminy Czchów, więcej informacji o pradziejach Tymowej uzyskano w trakcie badań archeologicznych metodą badań powierzchniowych polegających na poszukiwaniach śladów prehistorycznych osiedli na zaoranych polach wiosną i jesienią. Badania były prowadzone w 1990 i 1994 roku.

W ich wyniku odkryto 16 stanowisk archeologicznych, czyli śladów ludzkiej obecności z różnych epok pradziejowych. Większość znalezionych zabytków pochodzi z epoki kamienia. Na grzbietach rozległych garbów (w pradziejach zapewne zalesionych) rozciągały się osady neolitycznych rolników. Była to wyraźna kontynuacja skupiska osad zlokalizowanego już wcześniej na terenie sąsiedniej Tworkowej.

W 1991 roku w trakcie zasypywania wykopu pod przyłącz gazowy pan Stefan Figiel zamieszkały w Tymowej znalazł kamienny toporek (rysunek wg J. Okońskiego). Toporek wykonany z wygładzonej skały osadowej posiada otwór do osadzenia rękojeści. Umiejętność wiercenia otworów w kamieniu przy pomocy prymitywnej wiertarki, gdzie rolę wiertła pełniła pusta w środku kość, była jedną z nowinek technicznych czasów neolitu. Toporek ten można wiązać z nieco innym ludem, niż pierwsi rolnicy z kultury ceramiki wstęgowej rytej. Nowi przybysze pojawili się około 3600 lat p.n.e. przybywając z terenów północnego zachodu tj. z północnych Niemiec i Danii. Nazywamy ich ludźmi kultury pucharów lejkowatych. Nazwa wywodzi się od kształtu naczynia, które ci ludzie wytwarzali. Były to puchary o lejkowato ukształtowanych wylewach. Innym typowym dla tej kultury przedmiotem są właśnie podobne do naszego z Tymowej – toporki kamienne.

Ludzie kultury pucharów lejkowatych zajmowali się głównie hodowlą. Była to pasterska ludność, dla której tereny Pogórza były atrakcyjnymi terenami do gospodarki hodowlanej. Uzupełnieniem ich gospodarki była uprawa roli, zaś szczególnym, osiągnięciem było wprowadzenie po raz pierwszy prymitywnej orki za pomocą radła z użyciem siły pociągowej bydła. Orka przy pomocy radła zwiększyła wydajność prehistorycznego rolnictwa i powierzchnię upraw. Powstawały wielkie i ludne osiedla. To właśnie ludzie kultury pucharów lejkowatych budowali „polskie piramidy” – olbrzymie grobowce, które nazywamy grobowcami kujawskimi.Pod wielkimi nasypami ziemnymi w kształcie trapezu o długości niekiedy dochodzącej do 100 m i wysokości kilku metrów chowali swoich zmarłych. Oczywiście takie konstrukcje budowano tylko dla bardzo znaczących osób. Czas neolitu jest okresem największego zasiedlenia terenów Tymowej w pradziejach.

W trakcie badań odkryte zostało także cmentarzysko kurhanowe pochodzące prawdopodobnie z czasów pierwszych Słowian (IX – X w.) Niestety bez badań wykopaliskowych niewiele można powiedzieć o tym miejscu za wyjątkiem tego, że istnieje tam grupa niewielkich koców ziemnych. Ewentualne badania mogą potwierdzić istnienie cmentarzyska kurhanowego i określić jego pochodzenie.

 

Oprac. dla potrzeb redakcji

Andrzej Szpunar

Muzeum Okręgowe w Tarnowie